Posts tagged "#sztuka #inwestycje #kolekcjonerzy #kolekcje #pieniądze"

Jak potwierdzić prawo do spadku, w którego skład wchodzą dzieła sztuki? Co z podatkiem od takiego spadku?

Photo by Markus Winkler on Unsplash

Dzieła sztuki czy też autorskie prawa majątkowe twórców utworów plastycznych, w tym prawo do wykonywania prawa zależnego czy droit de suite, podlegają dziedziczeniu. Oznacza to, że spadkobierca ma prawo rozporządzania tymi prawami. Ma także prawo do pobierania wynikających z nich wierzytelności (opłat z tytułu sprzedaży praw, udzielenia licencji, droit de suite). Zanim jednak będzie mógł z tych praw skutecznie skorzystać, musi dopełnić kilku formalności. O tym, jakie to formalności i czy trzeba uiścić podatek od spadku składającego się z dzieł sztuki, dowiesz się z artykułu. Zapraszam :-)

Jak potwierdzić status spadkobiercy?

Bez względu na to czy do dziedziczenia jesteśmy powołani z testamentu, czy z ustawy, uregulowanie statusu spadkobiercy może nastąpić w dwojaki sposób:

  1. u notariusza,
  2. przed sądem.

Mała uwaga! Nabycie spadku na podstawie testamentów szczególnych (ustnego, wojskowego i podróżnego) może nastąpić wyłącznie przed sądem.

Postępowanie przed notariuszem

Notariusz ma prawo do sporządzania aktu poświadczenia dziedziczenia. W dokumencie tym notariusz urzędowo wskazuje osobę/y będącą/e spadkobiercą/ami po danym spadkodawcy. Przed sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia notariusz przygotuje protokół dziedziczenia. Protokół ten składa się z wszelkiej maści oświadczeń spadkobiercy/ów m.in:

  • zgodnego żądania poświadczenia dziedziczenia złożonego przez osoby biorące udział w spisywaniu protokołu;
  • o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi;
  • o znanych testamentach spadkodawcy lub braku takich testamentów;
  • oświadczenia, że w odniesieniu do spadku nie zostało uprzednio wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku i nie toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku ani nie został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia;
  • o obywatelstwie i miejscu zwykłego pobytu spadkodawcy w chwili śmierci;
  • o tym czy były składane oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.

W sytuacji gdy do sporządzenia aktu dojdzie w okresie krótszym niż 6 m-cy po śmierci spadkodawcy notariusz odbierze od spadkobierców oświadczenia o przyjęciu spadku.

Koszty potwierdzenia statusu spadkobiercy przez notariusza

Koszty czynności notarialnych określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. W przypadku nabycia spadku przez jedną osobę, przyjmując, że potwierdzenie statusu spadkobiercy następuje przed upływem 6 m-cy, koszty wyniosą:

  • oświadczenie o przyjęciu spadku – 50 zł
  • protokół dziedziczenia – 100 zł
  • akt poświadczenia dziedziczenia – 50 zł

Do powyższych kosztów dochodzi podatek od towarów i usług w wysokości 23% oraz koszt sporządzenia wypisów dokumentów. Stawka za tę czynność wynosi 6 zł za każdą rozpoczętą stronę. Gdy spadkobierców jest dwóch lub więcej każdy z nich z osobna poniesie koszt oświadczenia o przyjęciu spadku.

Postępowanie przed sądem

Status spadkobiercy, czyli prawo do spadku, można uzyskać prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Postępowanie sądowe zazwyczaj prowadzi się gdy:

  • spadkobiercy są skonfliktowani i nie chcą stawić się wspólnie u notariusza;
  • spadkobierca/y testamentowi nie znają osób, które dziedziczyłyby z ustawy;
  • spadkobiercy/om nie zależy na czasie ;-) Pisząc poważnie, preferują załatwienie sprawy w sądzie.

Postępowanie przed sądem jest niestety dłuższe niż uzyskanie aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza. W zakresie kosztów wszystko zależy od sytuacji. Opłata od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wynosi 100 zł. Do tego kosztu dojdzie kwota 5 zł tytułem opłaty za wpisania spadkobiercy/ów do rejestru spadku. W sytuacji w której spadkobierca dziedziczy z testamentu i nie jest w stanie wskazać kręgu osób zainteresowanych (osób, które dziedziczyłyby z ustawy), musi liczyć się z kosztami wezwania ich przez ogłoszenie w prasie.

Gdy spadkobiercy nie mogą się porozumieć co do podziału masy spadkowej, konieczne będzie złożenie do sądu wniosku o dział spadku wraz ze zniesieniem współwłasności. Opłata od takiego wniosku wynosi 1000 zł. Gdy strony jednak opracują wspólny plan podziału, opłata jest niższa – 600 zł.

Prawo do spadku a podatki

Po potwierdzeniu prawa do spadku należy pomyśleć o kwestiach podatkowych :-) Mam jednak dla Was dobre informacje :-)

Nie będę opisywała grup podatkowych, kwot wolnych od podatku oraz stawek podatku. W tym zakresie odsyłam do art. 14 ust. 3 pkt 1 do 3, art. 9 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. podatku od spadków i darowizn. Natomiast skupię się wyłącznie na zwolnieniach przedmiotowych i podmiotowych z perspektywy spadkobierców, którzy otrzymali w spadku m.in. dzieła sztuki czy zabytki nieruchome bądź wierzytelności z praw autorskich.

Ustawodawca zwalnia z podatku od spadku nabycie praw autorskich i praw pokrewnych, praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych. Co ważne, zwolnieniem objęte są także wierzytelności z nabycia tych praw. Wierzytelnościami są po prostu pieniądze z tytułu eksploatacji tymi prawami, w tym droit de suite.

To nie koniec dobrych wiadomości :-) Ustawodawca od podatku zwolnił nabycie dzieł sztuki będących przedmiotem twórczości spadkodawcy.

Podobnie zwolnione są osoby, które otrzymały w spadku zabytki ruchome (w tym meble zabytkowe) i kolekcje wpisane do rejestru zabytków, a także zabytki użyczone muzeum w celach naukowych lub wystawienniczych na okres nie krótszy niż dwa lata.

Ostatnim podatkowym przywilejem związanym ze sztuką jest zwolnienie z opodatkowania nabycia w drodze dziedziczenia zabytków nieruchomych. Jednak to zwolnienie obejmuje wyłącznie osoby zaliczone do I i II grupy podatkowej. Do grup tych wchodzą osoby z bliższej i dalszej rodziny (są to spokrewnieni i spowinowaceni ze spadkodawcą). Ponadto dodatkowym warunkiem jaki trzeba spełnić jest zabezpieczenie nieruchomości i konserwowanie jej.


Zapraszam do zostawiania komentarzy. Jeżeli znasz osoby, które zastanawiają się nad opisywanym przeze mnie tematem, podziel się z nimi tym wpisem. Może prawo do spadku, w którego skład wchodzą m.in. dzieła sztuki czy też prawa autorskie, przysługuje właśnie im. Zainteresowanych innym tematem spadkowym, zapraszam tutaj: https://prawochronisztuke.pl/jak-zabezpieczyc-kolekcje-dziel-sztuki-na-wypadek-smierci/.

Jakie są skutki prawne nabycia dzieła sztuki od nieuprawnionego zbywcy?

Photo by Matt Seymour on Unsplash

Tym wpisem kontynuuję wpisy dla kolekcjonerów. Zakup dzieł sztuki, zwłaszcza ten na rynku wtórnym, nie zawsze odbywa się przez profesjonalistów: domy aukcyjne, galerie. Zdarza się tak, że kolekcjonerzy kupują dzieła od “znajomych znajomych”. I tutaj może pojawić się problem zakupu od osoby, która w rzeczywistości nie była właścicielem, a tylko skutecznie go udawała. Jakie są skutki prawne nabycia dzieła sztuki od nieuprawnionego? Czy osoba, która nabyła w taki sposób dzieło sztuki staje się prawowitym właścicielem? Co z prawami dotychczasowych właścicieli? O tym poniżej. Zapraszam :-)

Czytaj dalej

Inwestowanie w dzieła sztuki w czasach pandemii jako lokata kapitału?

Photo by Markus Winkler on Unsplash

Dobiegają mnie informacje, z których wynika, że polski rynek dzieł sztuki – w czasach pandemii koronawirusa – ma się dobrze. Spowodowany przez pandemię kryzys przyczynia się do większego zainteresowania w inwestycje w dobra alternatywne. A inwestowanie w dzieła sztuki w czasach niepewnych może być lokatą kapitału? Czy aby jest tak na pewno? Postanowiłam bliżej przyjrzeć się temu zagadnieniu. Podejdę do niego z perspektywy osób o mniejszych i większych zasobach finansowych. Ponadto wskażę na zagrożenia i szanse w inwestowaniu w dzieła sztuki. Zapraszam!

Czytaj dalej